Baphomet Kimdir? Baphomet Nedir?

Keçi Başlı ve Kanatlı Figür Baphomet

Bir put veya ilahı tanımlamak için kullanılan Baphomet (Baphometh, Baffometi), 14. yüzyılın başlarında Katolik Kilisesi tarafından aforoz edilen Tapınakçılar’ın (Tapınak Şövalyeleri diye de bilinip Hristiyan askeri tarikatlarındandır) taptığı figür diye bilinmektedir. 14. yüzyılda aforoza uğrayan her tapınakçı yargılandıkları zaman Baphomet’e inandığını söylemiş ve onlardan bunun ispatlanması istenmiştir. Bir imgenin kanıtlamak pek mümkün değilken asıl araştırma ve tartışmalar bundan sonra başlamıştır.

1856 yılında Fransız gizli yazar ve büyücü Eliphas Levi (Alphonse Louis Constant) evrenin toplamını temsil ettiği (iyi, kötü, kadın, erkek gibi. Mesela Levi’nin kitabında Baphomet’in kollarından biri erkek diğeri dişiyken, biri şiddeti biri merhameti temsil ediyordur) çiziminde “dini bir keçi” figürü olarak Baphomet’i anlatırken, bu figür o dönemler -kimi kaynaklara göre- Şeytan Kilisesi ile bir tutulmuştur (hatta satanizmle olan bağlantısı da buradan çıkıyor ama kimi kaynaklarda da kilisenin dışladığı bir ikon olduğu yazar). Genel olarak Baphomet sembolü en çok şeytani figür olarak lanse edilmiş ve çok kez de yakılmıştır. Yine yaygın olarak Baphomet isminin Yunanca hikmet (Metis’le ilişkilendirilmesi de buna bağlanır) anlamına gelen “Sofia” kelimesinden geldiği söylense de kelimenin kökeni kesin olarak bilinememiş ve zamanla birçok iddia ortaya atılmıştır. Baphomet figürü masonluktan müslümanlığa kadar geniş alanda tartışılırken ve hakkında da epeyce bilgi mevcutken, kısaca mistik geleneklerdeki kültürel özelliklerine değinmek daha faydalı olacaktır.

Baphomet Kimdir? Baphomet Nedir?

Pagan kültüründe çoğalmayı, üremeyi, verimliliği temsil eden Baphomet, üst kısmında kadın alt kısmında erkek olurken keçi kafalı ve kanatlı değişmeyen bir figürdür. Kelt kültüründe büyümeyi, yeniden doğuşu temsil eden bitkisel bir tanrı olarak geçen Green Man ile de benzeştirilen Baphomet biraz daha farklıyken, Green Man antik kültürlerden bağımsız olmuş ve tarih boyunca örneklenmiştir (Hulk, reklam karakteri Persil Adam ile ilgili sonuçlar bulabilirsiniz). Mitolojik açıdan özellikle Lucifer ve Mephisto ile bir tutulan Baphomet’in mistik inançlardaki bir anlamı da sağ elle (pozitif) yukardaki enerjiyi alıp sol elle (negatif) aşağıya doğru verdiği de yazmaktadır (ruhani rahatlamalarda yaygındır). Son olarak ortaya atılan ilginç bir araştırma da şöyledir; Templi Omnium Hominum Pacis Abbas yani “insanlar arasındaki barışın babası” gibi bir anlama gelen ve Tem. O. H. P. Ab olarak kısaltılıp tersten okununca Baphomet çıktığıdır.

Baphomet, günümüz dünyasında henüz çözülememiş bir semboldür. Birçok araştırma yapılmasına rağmen henüz kesin bir sonuca varılamamıştır. Genel olarak ise araştırmacılar, bunu Tapınakçılar ile alakalı bir anagram olduğu kanısına varmıştır. Bu konuyla ilgili en bilinen yargı ise şudur: 14. yüzyılda Katolik Kilisesi’ nde aforoza uğrayan Tapınakçıların itaat ettiği, taptığı bir figür olduğudur. Bu figür şeytani olarak anılır.

Baphomet sözcüğünün kökeni hakkında da bir bilinmezlik mevcuttur. Yunancada Sophia kelimesinin Atbash ile şifrelenmesiyle ortaya çıktığı iddia edilmiştir. Sophia, hikmet anlamına gelmektedir. İbranice’ ye göre bir birleştirme söz konusudur. Bir diğer görüş de vaftizlik ( Baphe ) ve ustalık ( Metis ) kelimelerinin birleşmesinden oluştuğu görüşüdür. Bazı görüşlerde de Latince kısaltmaların birleşmesiyle oluştuğu yargısı mevcuttur.

14. yüzyılda aforoza uğrayan her Tapınakçı, yargılandıkları zaman Baphomet’ e inandıklarını söylemiştir. Yani sahte bir tanrı olarak dolayısıyla şeytan betimlemesi olarak dile getirmişlerdir. Bunun resimleri de gün yüzüne çıkmış ve günümüzde oldukça popüler bir hale gelmiştir. Uzun boynuza sahip bir keçinin resmi görülür bu betimlemede. O dönemde Tapınak şövalyeleri Baphomet’ e göre hareket ettiklerini söylemişlerdi. Suçsuzluğunu ispatlamaları ise, bu varlığın olduğunu kanıtlamalarına bağlıydı. Oysa olmayan bir sahte tanrı veya şeytani bir imgenin kanıtlanması mümkün olamazdı. O dönemde şövalyelerle birlikte Baphomet de suçlu görüldü ve konu kapanıp gitti. Ancak araştırmacılar hiçbir dönem bu şeytani imgenin peşini bırakmadı. Sürekli bir arayış içine girdiler. En belirgin yargı ise bir anagram olduğu ve bu anagramın Tapınakçıların bilinmeyen adının şifrelenmesiyle oluştuğu görüşüdür.

19. yüzyılda etkinlik gösteren araştırmacı yazar Alphonse Louis Constant ( Levi ), ortaya oldukça ilginç bir deyiş atmıştır. Tamamen araştırmalarına dayalı bir yorum olsa da çok kabul görmüştür. Bu deyiş şöyledir: Templi Omnium Hominum Pacis Abbas ( İnsanlar arasındaki barışın babasının tapınağı ), yani ” Tem. O. H. P. Ab. ” idi. Tersten okunuşuyla BAPHOMET. Son günlerde Masonlarla Tapınakçılar arasında sıkı bir bağ kurulduğundan dolayı, bu imge aynı zamanda “Mason Tanrısı” olarak da görülmektedir. İlginç bir konu da “FEMEN” örgütünün yaptıkları işaretin bu imgeye çok benzemesidir. FEMEN, Ukrayna’ da kurulmuş feminist ve aktivist kadınlardan oluşan bir örgüttür. Henüz FEMEN örgütünün yaygın olarak kullandığı hareketin Baphomet ile bağının olup olmadığı ortaya konulamamıştır.